تئودور نولدكه ( مترجم : عباس زرياب )

9

تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان ( فارسي )

من همه جا از آنچه روايات عربى در دسترس ما گذاشته‌اند يك حكم و داورى تاريخى استنباط كرده‌ام . نيز شرح و وصفى را كه در اين روايات دربارهء اخلاق و صفات هريك از پادشاهان آمده است ، تا آنجا كه در حدّ صلاحيّت خود پنداشته‌ام ، به دقّت بررسى كرده‌ام . اخبار مربوط به روابط بسيارى از اين پادشاهان با رعاياى مسيحى و يهودىشان براى من مخصوصا در اين كار مفيد بوده است . من كوشيده‌ام تا دربارهء مناسبات متقابل اديان گوناگونى كه ذكر آن در اين كتاب آمده است با رعايت كامل زمان و مكان داورى كنم . من به هيچيك از اين اديان و مذاهب متعصّب مايل به تعقيب و آزار ديگران تمايل خاصّى ندارم . من حتى گمان مىكنم كه مسيحيّت خاصّ شرقى را تا اندازه‌اى از اين منابع شناخته‌ام . علاقه و تمايل من فقط به آن انسانيّت واقعى است كه در اين دوره فقط به ندرت از پرده ظاهر مىشود و نيز علاقهء من به يونانيّت است كه حتى در آن زمان در اروپا به كلّى ناپديد شده بود . با آنكه در دهه‌هاى اخير اين قرن در هريك از جنبه‌هاى تاريخ ايران ساسانى ، از سكّه‌شناسى و دين و غير آن ، كارهايى انجام شده است باز تاريخ كلّى ايران در اين دوره از هنگام تعليقات سن مارتين بر آثار بزرگ لوبو پيشرفت مخصوصى نكرده است . من اميدوارم در اين گزارشى كه از قديم‌ترين متن مفصل موجود تاريخ ايران در اين دوره به دست مىدهم وجود چنين پيشرفتى مورد قبول واقع شود و تعليقات و ضمائمى كه من بر اين متن افزوده‌ام موجب شود كه آشنايى به اين دورهء جالب توجّه بيشتر گردد . من مىتوانستم تعليقات و ضمائم را به آسانى و به طور عمده گسترش دهم ؛ امّا اميدوارم كه با اين همه در بسيارى از جهات براى خوانندگان صاحب‌نظر بيش از حدّ دور نرفته باشم . من از روى عمد از تعليقات زبان‌شناسى زياد چشم پوشيده‌ام و تقريبا فقط براى ضبط نام حقيقى پادشاهان مجال بيشترى تخصيص داده‌ام . براى اين منظور مىتوانستم مانند قسمتهاى ديگر تا اندازه‌اى به توضيحاتى كه در ترجمهء كارنامك ( تاريخ ارتخشير پاپكان ترجمهء پهلوى . . . از تئودور نولدكه ، چاپ جداگانه‌اى از